13-14 listopada 2025 roku w siedzibie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w Warszawie odbyło się 9. Ogólnopolskie Forum Ekonomii Społecznej (OFES) – jedno z najważniejszych wydarzeń w kalendarzu polskiego sektora ekonomii społecznej, organizowane w ramach szerszego cyklu Ogólnopolskich Spotkań Ekonomii Społecznej (OSES).
Przedstawiciele naszego stowarzyszenia wzięli udział w tym dwudniowym wydarzeniu, które zgromadziło przedstawicieli podmiotów ekonomii społecznej, organizacji wspierających, administracji rządowej i samorządowej, a także ekspertów i badaczy zaangażowanych w rozwój tego dynamicznie rozwijającego się sektora. Nasza obecność podkreśla aktywną rolę Ekon w kształtowaniu przyszłości ekonomii społecznej w Polsce.
Hasło przewodnie: „Ekonomia społeczna buduje lepszy świat!”
Tegoroczna edycja OFES odbyła się pod hasłem „Ekonomia społeczna buduje lepszy świat!” i nawiązywała do obchodów Międzynarodowego Roku Spółdzielczości 2025, ustanowionego przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Wydarzenie było kontynuacją ubiegłorocznej międzysektorowej współpracy, która spotkała się z dużym zainteresowaniem środowiska oraz miała istotny wpływ na dyskusję o przyszłości ekonomii społecznej w Polsce.
Organizatorzy i kontekst wydarzenia
Forum organizowane było wspólnie przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Stałą Konferencję Ekonomii Społecznej oraz Fundację Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych. Wydarzenie wpisuje się w realizację listu intencyjnego podpisanego w sierpniu 2025 roku, który formalnie zakotwiczy coroczną organizację Ogólnopolskich Spotkań Ekonomii Społecznej jako platformy dialogu i współpracy dla całego sektora.
Dzień pierwszy – 13 listopada: inspiracje ze spółdzielczości
Pierwszy dzień Forum rozpoczęło uroczyste otwarcie przez wiceministrę Katarzynę Nowakowską oraz Joannę Wardzińską, Przewodniczącą Stałej Konferencji Ekonomii Społecznej. Wyjątkowym momentem były pozdrowienia od przedstawicieli europejskich sieci podmiotów ekonomii społecznej, w tym Giuseppe Gueriniego z Europejskiej Konfederacji Spółdzielni Przemysłowych i Usługowych oraz Juana Antonio Pedreño Frutosa, Przewodniczącego Social Economy Europe.
Kluczową częścią pierwszego dnia był trialog poświęcony inspiracjom wynikającym z historii ruchu spółdzielczego, w którym wzięli udział Cezary Miżejewski (Prezes OZRSS), Marcin Giełzak (Prezes Fundacji Centrum Demokracji Społecznej) oraz Piotr Frączak (Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych). Eksperci zastanawiali się, skąd wzięła się spółdzielczość, kiedy historia tego ruchu zmieniała kurs i jak te zmiany wpływają na dzisiejszy kształt spółdzielczości.
Podczas panelu „Czy warto być spółdzielnią?” przedstawiciele różnych spółdzielni, w tym Barbara Zofia Grobler ze Spółdzielni Ogniwo, Filip Jach z MentalCoop oraz Patrycjusz Kuzia ze Spółdzielni Socjalnej „Bochena”, opowiadali o tym, jak model spółdzielczy kształtuje ich tożsamość i wpływa na sposób prowadzenia działalności.
Szczególnie emocjonującym momentem była debata oksfordzka na temat „Spółdzielczość jest szansą dla młodych”, w której uczestnicy argumentowali za i przeciw tezie w oparciu o losowy podział stron. Głosowała cała publiczność zebrana na Forum.
Pierwszy dzień zakończyło ogłoszenie hasła promującego ekonomię społeczną, wypracowanego w ramach projektu „EStakada – synchronizacja ekonomii społecznej na poziomie kraju” oraz prezentacja Cezarego Miżejewskiego poświęcona projektowi nowelizacji ustawy o ekonomii społecznej, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora spółdzielczego.
Dzień drugi – 14 listopada: finanse, zamówienia publiczne i przywództwo
Drugi dzień Forum rozpoczął się prezentacją raportu SAMO-ES „Przedsiębiorstwa Społeczne w Polsce”, przygotowanego przez Stowarzyszenie Klon/Jawor we współpracy z OZRSS. Analiza dotyczyła dostępnych i potencjalnych instrumentów finansowych dla podmiotów ekonomii społecznej.
Kontynuacją tego wątku była dyskusja o modyfikacji zwrotnych instrumentów finansowych prowadzona przez Karolinę Cyran-Juraszek z udziałem ekspertów z Banku Gospodarstwa Krajowego, Funduszu Paf Pio oraz ISO Instytutu Spraw Społecznych. Panel koncentrował się na realnych potrzebach sektora, od płynności finansowej i dostępności kapitału obrotowego, po rozwiązania umożliwiające inwestycje w innowacje i cyfryzację.
Ważnym punktem programu była sesja poświęcona społecznym zamówieniom publicznym, moderowana przez Tomasza Schimanka ze Stałej Konferencji Ekonomii Społecznej. W sesji wzięła udział Agnieszka Olszewska, Prezes Urzędu Zamówień Publicznych, oraz przedstawiciele jednostek samorządu terytorialnego stosujących klauzule społeczne. Uczestnicy zastanawiali się, co trzeba zrobić, żeby klauzule społeczne były wykorzystywane powszechnie dla rozwoju ekonomii społecznej.
Forum zakończył panel o przywództwie i zarządzaniu w przedsiębiorstwach społecznych, moderowany przez Annę Bugalską z OZRSS. Dyskusja dotyczyła wyzwań związanych z pełnieniem roli lidera i menadżera jednocześnie, unikania pułapek zarządczych oraz dbania o siebie przy natłoku zadań.
Kontekst szerszy – OSES 2025
Ogólnopolskie Forum Ekonomii Społecznej stanowiło część większego cyklu OSES 2025, który obejmował także Ogólnopolską Konferencję „Spółdzielnie budują lepszy świat!” (23-24 października w Poznaniu) oraz Konferencję Zatrudnienia Socjalnego poświęconą sieciowaniu podmiotów zatrudnienia socjalnego (12 listopada w Warszawie). W dniu 13 listopada, odbyła się również Gala Laury Społeczne, podczas której wręczono wyróżnienia z obszaru ekonomii społecznej.
Znaczenie dla rozwoju ekonomii społecznej
Ogólnopolskie Forum Ekonomii Społecznej udowadnia, że sektor ekonomii społecznej w Polsce dynamicznie się rozwija i coraz skuteczniej odpowiada na wyzwania współczesności. Wydarzenie stanowi platformę dla wymiany doświadczeń i praktyk między podmiotami ekonomii społecznej z całego kraju, umożliwia konsultacje rozwiązań przygotowywanych przez Ministerstwo jako koordynatora polityk publicznych w obszarze ekonomii społecznej, sprzyja budowaniu współpracy międzysektorowej oraz promocji ekonomii społecznej jako ważnego elementu polskiego systemu społeczno-gospodarczego.
Dwudniowe Forum pokazało, że współpraca między administracją publiczną a organizacjami ekonomii społecznej przynosi wymierne rezultaty i służy dobru społecznemu. Obecność przedstawicieli europejskich sieci podmiotów ekonomii społecznej podkreśliła międzynarodowy wymiar działań polskiego sektora oraz jego rosnące znaczenie w kontekście europejskim.
