Dla wielu rencistów aktywność zawodowa to nie tylko sposób na dorabianie do skromnego budżetu, ale także ważny element rehabilitacji społecznej i poczucia bycia potrzebnym. Praca daje możliwość utrzymania kontaktów społecznych, rozwoju zawodowego oraz podwyższenia samooceny. Należy jednak pamiętać, że dochody z pracy wpływają na wysokość pobieranej renty. Pod koniec sierpnia 2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych ogłosił nowe, niższe limity przychodów, które obowiązują od 1 września do 30 listopada 2025 roku. Warto je znać, aby uniknąć nieprzyjemnej niespodzianki w postaci zmniejszenia lub zawieszenia świadczenia.
Dlaczego limity spadły?
Zmiana limitów wynika ze spadku przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za drugi kwartał 2025 roku w porównaniu z pierwszym kwartałem. Przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw wyniosło 8 748,63 zł, podczas gdy na początku 2025 roku było to 8 962,20 zł. To pierwszy spadek od wielu miesięcy, związany z ochłodzeniem koniunktury gospodarczej.
Dwa progi, o których musisz pamiętać
System dorabiania do renty z tytułu niezdolności do pracy oraz wcześniejszej emerytury opiera się na dwóch kluczowych progach, które są powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem w kraju. Nowe limity, obowiązujące od 1 września 2025 roku, wynoszą:
Dolny bezpieczny próg – 6 124,10 zł brutto miesięcznie. Jeśli Twój miesięczny przychód z pracy nie przekroczy tej kwoty, Twoja renta będzie wypłacana w pełnej wysokości. To spadek o 149,50 zł brutto w porównaniu z poprzednim kwartałem.
Górny próg zawieszenia – 11 373,30 zł brutto miesięcznie. Przekroczenie tej kwoty spowoduje całkowite zawieszenie wypłaty świadczenia za dany miesiąc. To obniżka o 277,70 zł brutto względem poprzednich limitów.
Jeśli Twój przychód znajdzie się pomiędzy tymi dwiema kwotami, ZUS zmniejszy Twoje świadczenie. Kwota zmniejszenia będzie równa sumie przekroczenia dolnego progu, jednak nie może być wyższa niż maksymalna kwota zmniejszenia, która obecnie wynosi:
- 939,61 zł dla emerytury i renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy
- 704,75 zł dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy
- 798,72 zł dla renty rodzinnej przysługującej jednej osobie
Kogo dotyczą limity, a kto może pracować bez ograniczeń?
Ograniczenia w dorabianiu nie dotyczą osób, które pobierają rentę, ale osiągnęły już powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn). Mogą one pracować bez żadnych limitów i nie muszą martwić się o wysokość swojego świadczenia.
Limity obowiązują natomiast osoby pobierające renty z tytułu niezdolności do pracy, renty socjalne oraz wcześniejsze emerytury. Wpływają na nie przychody, od których odprowadzane są składki ZUS – na przykład z umów o pracę, zleceń czy działalności gospodarczej.
Bez ograniczeń mogą również dorabiać niektórzy renciści – osoby pobierające renty dla inwalidów wojennych, inwalidów wojskowych, których niezdolność do pracy związana jest ze służbą wojskową, oraz osoby otrzymujące renty rodzinne po uprawnionych do tych świadczeń.
Wyjątek stanowią osoby, którym ZUS podwyższył wyliczoną emeryturę do kwoty świadczenia minimalnego (od marca 2025 roku wynosi ona 1 878,91 zł brutto). Jeśli ich przychód z pracy przekroczy wysokość tej dopłaty, emerytura za dany okres zostanie wypłacona w niższej kwocie – bez wyrównania do minimum.
Jak uniknąć przykrych niespodzianek?
Eksperci zalecają regularne monitorowanie swoich przychodów i porównywanie ich z ogłaszanymi kwartalnie limitami. Warto pamiętać o kilku praktycznych zasadach:
Sprawdzaj dochody systematycznie – porównuj swoje miesięczne zarobki brutto z aktualnym progiem bezpieczeństwa. Jeśli zbliżasz się do limitu, rozważ modyfikację godzin pracy lub innych źródeł dochodu.
Monitoruj zmiany przepisów – limity są aktualizowane co kwartał na podstawie danych GUS o przeciętnym wynagrodzeniu. Śledź komunikaty ZUS, aby być na bieżąco ze zmianami.
Zgłaszaj przychody do ZUS – każdy emeryt i rencista osiągający dodatkowe przychody ma obowiązek zgłoszenia tego faktu do ZUS. W tym celu należy wypełnić formularz EROP (Oświadczenie o osiąganiu przychodu). Brak zgłoszenia może skutkować koniecznością zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
Planuj budżet z wyprzedzeniem – jeśli Twoje zarobki przekraczają nowe limity, przygotuj się na zmniejszenie lub zawieszenie świadczenia. Przekroczenie progu może kosztować setki, a nawet tysiące złotych miesięcznie.
Aktywność zawodowa to prawo i przywilej
Możliwość kontynuowania pracy na rencie jest niezwykle ważna. W Stowarzyszeniu Niepełnosprawnych dla Środowiska EKON codziennie udowadniamy, że osoby z niepełnosprawnościami są cennymi i zaangażowanymi pracownikami. Nasza aktywność zawodowa to nie tylko źródło dodatkowego dochodu, ale także sposób na utrzymanie sprawności intelektualnej, kontaktów społecznych i poczucia własnej wartości.
Kluczowa jest jednak znajomość przepisów, która pozwala na świadome zarządzanie swoimi finansami. Według danych ZUS, w Polsce na początku 2025 roku było ponad 2,1 miliona osób pobierających renty i ponad 6 milionów emerytów. Około 500 tysięcy z nich podejmuje dodatkowe zatrudnienie. Dla wielu dorabianie nie jest wyborem, lecz koniecznością – ze względu na rosnące koszty utrzymania i inflację.
Obniżenie progów może pogorszyć sytuację tysięcy seniorów, szczególnie tych mieszkających w dużych miastach, gdzie koszty życia są wyższe. Dlatego tak istotne jest regularne sprawdzanie limitów i planowanie budżetu z wyprzedzeniem, aby cieszyć się zarówno dochodami z pracy, jak i należnym świadczeniem rentowym.
Pamiętaj, że następna aktualizacja limitów nastąpi na początku grudnia 2025 roku, wraz z nowymi danymi GUS. Warto już teraz przygotować się na możliwe zmiany i monitorować swoje dochody, aby uniknąć finansowych niespodzianek.
