Tomasz Lenart, Przewodniczący Zarządu Stowarzyszenia „Niepełnosprawni dla Środowiska EKON”, wziął udział w pierwszym spotkaniu z cyklu CARESKILLS TALKS – eksperckim forum poświęconym najpilniejszym wyzwaniom kadrowym w sektorze opieki. Debata odbyła się 22 kwietnia 2026 r. na Wydziale Nauk Społecznych Uczelni Korczaka w Warszawie.
Sektor opieki pęka w szwach
Polska stoi przed demograficznym sprawdzianem, którego wynik zależy nie od liczb w tabelkach, lecz od konkretnych ludzi – opiekunów, terapeutów, pracowników żłobków i placówek wsparcia. Za niespełna 14 lat tylko co trzeci Polak będzie w wieku poprodukcyjnym. Jednocześnie rośnie zapotrzebowanie na specjalistyczną opiekę nad dziećmi do trzeciego roku życia, zwłaszcza tymi wymagającymi wsparcia w rozwoju.
Właśnie o tym rozmawiali eksperci podczas inauguracyjnego spotkania z cyklu CARESKILLS TALKS, zorganizowanego przez Sektorową Radę ds. Kompetencji – OZiS (SRK OZiS). W panelu dyskusyjnym zasiedli: dr hab. Piotr Szukalski (prof. UŁ, demograf i gerontolog, członek Rady Rodziny i Demografii przy Prezydencie RP), dr Elżbieta Bojanowska (prof. UKSW, dyrektorka Centrum Badań nad Starością i Starzeniem się Społeczeństwa), Robert Wilczek (prezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Publicznych i Niepublicznych Żłobków i Klubów Dziecięcych) oraz Tomasz Lenart – przewodniczący zarządu naszego Stowarzyszenia.
Czego brakuje? Nie tylko rąk do pracy
Jakub Wróblewski, ekspert ds. badań i analiz SRK OZiS, otworzył spotkanie, prezentując wyniki kompleksowej diagnozy luk kompetencyjnych przeprowadzonej wśród pracodawców i instytucji ze wszystkich segmentów sektora. Obraz, który się z niej wyłania, nie jest zaskoczeniem dla nikogo, kto pracuje w tej branży – ale po raz pierwszy ujęto go w systemowy, udokumentowany sposób.
Do najczęściej wskazywanych braków należą: odporność na stres i trudne emocje, umiejętność pracy z osobami o szczególnych potrzebach, skuteczna komunikacja interpersonalna, znajomość standardów pracy oraz kompetencje cyfrowe. To nie jest lista życzeń – to diagnoza stanu, w którym sektor opiekuńczy funkcjonuje dziś, każdego dnia.
Prof. Szukalski przypomniał, że zarówno seniorzy, jak i osoby z niepełnosprawnościami czy małe dzieci to grupy niejednorodne, wymagające „szytego na miarę” podejścia. Infrastruktura jest ważna, ale bez wykwalifikowanej kadry pozostaje pustą skorupą.
Opiekun nie może być zostawiony sam sobie
Wielokrotnie w toku debaty wracał temat wypalenia zawodowego. To nie jest kwestia słabości poszczególnych pracowników – to sygnał systemowej awarii. Opiekunowie ponoszą ogromne koszty emocjonalne, nierzadko zmagając się z presją, by być równocześnie psychologiem, logopedą i fizjoterapeutą. Jeśli system nie zadba o ich dobrostan, po prostu z niego odejdą.
Tomasz Lenart wskazał na lukę, która jest szczególnie dotkliwa z perspektywy aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami: brakuje płynnego przejścia między edukacją a realną pracą. Teoria i praktyka żyją w Polsce zbyt często osobno – a to właśnie w tym przejściu decyduje się, czy pracownik jest gotowy stawić czoła rzeczywistości dnia codziennego.
Remedium, które eksperci wskazywali zgodnie, to superwizja. Choć na początku bywa mylona z kontrolą i budzi opór, w praktyce okazuje się realnym wsparciem – narzędziem radzenia sobie ze stresem, trudnymi zachowaniami podopiecznych i zawodowym wypaleniem. Równie istotne jest sieciowanie instytucji: wymiana doświadczeń, wspólne wypracowywanie standardów, tworzenie środowiska wzajemnego uczenia się.
System musi się połączyć z praktyką
Eksperci podkreślali, że rozwiązania systemowe – takie jak Sektorowe Ramy Kwalifikacji (SRK) i Zintegrowany System Kwalifikacji (ZSK) – mają realny potencjał, ale dopiero wtedy, gdy przestaną istnieć wyłącznie na papierze i zaczną przenikać do codziennej praktyki placówek. To nie jest postulat abstrakcyjny: chodzi o to, by pracownik żłobka, centrum aktywizacji czy domu pomocy społecznej czuł, że system go widzi i wspiera – a nie że działa pomimo systemu.
CARESKILLS TALKS to cykl, który ma ambicję stawać się przestrzenią właśnie takiego dialogu – między środowiskiem opieki, edukacją, rynkiem pracy i instytucjami wspierającymi rozwój kompetencji. Pierwsze spotkanie pokazało, że potrzeba tej rozmowy jest ogromna, a gotowość do niej – po obu stronach stołu – jak najbardziej realna.
Nagranie z debaty dostępne jest na YouTube: CARESKILLS TALKS 1 – nagranie
Więcej informacji o działaniach Sektorowej Rady: sektorowaradaozis.pl
